Publikowanie zdjęć dzieci stało się codziennością wielu placówek. Fotografie z zajęć i uroczystości służą kontaktowi z rodzicami, ale również promocji żłobków, przedszkoli i szkół. Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 wyznacza w tym obszarze wyraźną granicę: dobro dziecka i ochrona jego prywatności mają pierwszeństwo przed interesem promocyjnym placówki.

Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 1123) przewiduje zakaz publicznego udostępniania wizerunku podopiecznych przez objęte nim podmioty, również za zgodą rodziców. Nowe zasady wymagają przygotowania procedur, przeglądu publikacji i zmiany sposobu komunikacji z otoczeniem.

Kogo obejmie zakaz i od kiedy

Od 1 września 2027 r. zakaz będzie dotyczył podmiotów prowadzących żłobki i kluby dziecięce, podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów oraz dziennych opiekunów prowadzących działalność na własny rachunek. Od 1 stycznia 2028 r. regulacja obejmie także wprowadzane wówczas punkty opieki dziennej.

Zasady dotyczą zarówno podmiotów publicznych, jak i prywatnych. Obejmą w szczególności publikacje na ogólnodostępnych stronach internetowych, w mediach społecznościowych i materiałach promocyjnych. Uzyskanie nowej lub bardziej szczegółowej zgody rodzica nie pozwoli ominąć ustawowego zakazu.

Dlaczego zgoda rodzica przestanie wystarczać

Uzasadnienie nowelizacji zwraca uwagę na szczególną sytuację najmłodszych dzieci. Ze względu na wiek nie potrafią one ocenić konsekwencji publikacji zdjęć ani świadomie zdecydować o swojej obecności w internecie. Tymczasem materiały udostępnione przez dorosłych mogą pozostawać w obiegu przez wiele lat.

Również rodzic może nie znać wszystkich zagrożeń związanych z publikacją. Zdjęcie może zostać skopiowane, przerobione i przekazane kolejnym osobom. Usunięcie oryginalnego wpisu ze strony placówki nie zapewnia usunięcia jego kopii.

Projektodawca podkreśla więc pierwszeństwo dobra dziecka przed potrzebami marketingowymi instytucji opiekuńczej. To uzasadniony kierunek zmian, który skłania do spojrzenia na ochronę wizerunku szerzej niż przez sam formularz zgody.

Fotografowanie i przekazywanie zdjęć rodzicom

Nowelizacja dotyczy publicznego udostępniania wizerunku. Pozostawia możliwość dokumentowania pobytu dziecka na potrzeby wewnętrzne placówki oraz przekazywania zdjęć rodzicom.

Przepisy przewidują, że publicznego udostępnienia w rozumieniu tej regulacji nie stanowi przekazanie wizerunku wyłącznie rodzicom dzieci objętych opieką w danej placówce. Drugie wyłączenie dotyczy wizerunku stanowiącego jedynie szczegół większej całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz lub publiczna impreza. Sama obecność wielu dzieci na fotografii nie przesądza o spełnieniu tego warunku. Pozowane zdjęcie grupy, którego tematem są jej uczestnicy, wymaga szczególnie ostrożnej oceny.

Możliwość przekazywania zdjęć rodzicom nie zwalnia placówki z zapewnienia podstawy przetwarzania danych i bezpieczeństwa materiałów. Należy określić cel wykonywania zdjęć, okres ich przechowywania i krąg odbiorców. Zamknięta grupa lub folder powinny mieć kontrolowany dostęp, odbierany osobom, które przestały być uprawnione do korzystania z nich.

Szkoły i przedszkola a standardy ochrony małoletnich

Omawiana nowelizacja nie wprowadza analogicznego zakazu dla szkół i przedszkoli. Argumenty stojące za zmianą mają jednak szersze znaczenie. Także w tych placówkach warto ocenić, czy promocja wymaga publikowania rozpoznawalnych twarzy dzieci, jak szczegółowe są zgody i w jaki sposób uwzględnia się zdanie samych uczniów.

Ważnym narzędziem są standardy ochrony małoletnich, których obowiązek wprowadzenia wynika ze zmian określanych jako „ustawa Kamilka”. Artykuły 22b i 22c ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich wymagają przyjęcia zasad służących bezpieczeństwu dzieci, dostosowanych do charakteru placówki.

Ochrona wizerunku nie została wprost wymieniona jako odrębny, obowiązkowy element standardów, jednak ustawowy katalog pozostaje otwarty. To właśnie w standardach powinny zasadniczo znaleźć się zasady fotografowania i nagrywania dzieci oraz wykorzystywania ich wizerunku. Szczegółowe procedury mogą stanowić ich uzupełnienie.

Warto określić, kto i w jakich sytuacjach wykonuje zdjęcia, z jakiego sprzętu korzysta, gdzie przechowuje materiały oraz komu je przekazuje. Zasady powinny uwzględniać respektowanie sprzeciwu dziecka i jego rodziców, a także sposób zgłaszania oraz wyjaśniania sytuacji budzących niepokój.

Prywatne telefony rodziców podczas szkolnych wycieczek

Osobnego uporządkowania wymaga fotografowanie dzieci przez rodziców podczas wycieczek i uroczystości. Zdjęcia wykonane prywatnym telefonem mogą pozostawać na urządzeniu przez długi czas, trafiać do automatycznych kopii zapasowych i być przekazywane kolejnym osobom. Zamknięta grupa rodzicielska ogranicza początkowy krąg odbiorców, lecz nie zapewnia kontroli nad dalszym wykorzystaniem materiałów.

Sam fakt korzystania z prywatnego telefonu nie przesądza o bezprawności fotografowania. Uzasadnia jednak ustalenie przejrzystych reguł. Standardy powinny obejmować również zasady komunikowane rodzicom i innym osobom uczestniczącym w wydarzeniach organizowanych przez placówkę. Szkoła powinna przedstawiać je przed wycieczką lub uroczystością, wskazując dopuszczalny sposób dokumentowania wydarzenia i przekazywania zdjęć.

Rodzice powinni wiedzieć, kto fotografuje ich dzieci i w jakim celu. Dzieci powinny natomiast mieć możliwość zasygnalizowania dyskomfortu oraz uzyskania wsparcia dorosłego. Praktyczne stosowanie tych zasad ma takie samo znaczenie jak ich zapisanie w dokumentacji.

Nowe technologie i ryzyko wykorzystania zdjęć

Znaczenie ochrony wizerunku rośnie wraz z rozwojem sztucznej inteligencji. Internet Watch Foundation dokumentuje wykorzystywanie narzędzi do tworzenia fałszywych nagich wizerunków oraz komercyjnych usług generujących materiały seksualnego wykorzystywania dzieci. Zwykłe zdjęcie może stać się podstawą krzywdzącej przeróbki.

Istnienie takich narzędzi przemawia za ograniczaniem zbędnych publikacji i świadomym wyborem sposobu przekazywania zdjęć rodzinom. Oceniając potrzebę udostępnienia wizerunku, warto uwzględnić także możliwość jego wykorzystania poza pierwotnym kontekstem.

Przygotowanie placówki do nowych zasad

Przygotowania warto rozpocząć od przeglądu stron, profili społecznościowych i pozostałych miejsc publikacji zdjęć, w tym materiałów archiwalnych pozostających publicznie dostępnymi. Następnie należy dostosować formularze zgód, procedury wykonywania i przechowywania zdjęć oraz zasady współpracy z osobami odpowiedzialnymi za komunikację placówki.

Równolegle potrzebne są bezpieczne kanały przekazywania materiałów rodzicom, kontrola dostępu i aktualizacja standardów ochrony małoletnich. Personel oraz rodzice powinni otrzymać zrozumiałą informację o zmianach i ich uzasadnieniu.

Nowelizacja wzmacnia ochronę najmłodszych, a jednocześnie pokazuje, jak wiele zależy od codziennych decyzji dorosłych. Każda placówka może już teraz ograniczać zbędne udostępnianie wizerunku i przyjmować zasady, które pozwolą dzieciom zachować większą kontrolę nad własną prywatnością w przyszłości.

Podstawy prawne i źródła

Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 1123)

Uzasadnienie projektu, druk sejmowy nr 2698, w szczególności s. 26–27

Art. 22b–22c ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich; materiały Ministerstwa Sprawiedliwości

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), w szczególności art. 5, 6 i 32.

Internet Watch Foundation, Annual Data & Insights Report 2025, AI-generated Image Trends: https://www.iwf.org.uk/annual-data-insights-report-2025/image-insights/ai-generated-images

Internet Watch Foundation, CSA partners from around the world join forces to say No to Nudify Apps, 10 lutego 2026 r.: https://www.iwf.org.uk/news-media/blogs/csa-partners-from-around-the-world-join-forces-to-say-no-to-nudify-apps